Feiten en Cijfers

Orang-oetans (Pongo) zijn de grootste in de boom wonende dieren. Orang-oetans zijn zoogdieren (mammalia) die behoren tot de primaten net als andere (mens)apen, maki’s, lori’s en de mens. Grote mensapen en de mens behoren tot dezelfde familie Hominidae. De groep mensapen bestaat uit de orang-oetan, de chimpansee, de bonobo en de gorilla en onderscheiden zich van apen door hun grotere hersenen en intelligentie en het ontbreken van een staart. De orang-oetan heeft een genenpakket dat voor 96,4% overeen komt met dat van de mens. Recent onderzoek heeft aangetoond dat de Borneose (Pongo pygmaeus) en de Sumatraanse orang-oetan (Pongo abelii) verschillende soorten zijn.

Hoe ziet de orang-oetan eruit?

Orang-oetans zijn bedekt met oranjeroodachtig lang haar. Mannetjes zijn twee maal zo groot als de vrouwtjes. Volwassen vrouwtjes wegen gemiddeld 40 kilo, volwassen mannetjes in het wild wegen ongeveer 80 kilo. In gevangenschap zijn

ze meestal veel zwaarder (tot 200 kilo). In het wild staan orang-oetans zelden rechtop, maar als ze dat doen zijn de mannetjes 1,5 meter hoog.  

Wat ze bijzonder onderscheidend maakt van de mens is de spanwijdte van de armen, welke tot 2,25 meter kan zijn. Hierdoor raken hun vingers bijna de grond als ze rechtop staan. Mannetjes hebben opvallende grote wangkwabben, een keelzak en een oranje tot rode baard, die bij de vrouwtjes ontbreken. Door deze luchtzakken kan het mannetje luid brullen, waarbij het geluid vele kilometers ver draagt. 

Orang-oetan nest 

Het leven van de orang-oetan

De baby orang-oetans worden boven in de boom geboren, waarna deze zich direct aan de moeder vast klampt. De zwangerschap duurt ongeveer 245 dagen. Een orang-oetan kan ongeveer 40 jaar oud worden en een vrouwtje krijgt gemiddeld 2 of 3 jongen in haar leven, gemiddeld om de 5 a 6 jaar. Hierdoor behoren ze tot traagste voortplanters van alle zoogdieren. Mannetjes zijn pas geslachtsrijp als ze 13 tot 15 jaar oud zijn. De moeder zorgt 6 a 7 jaar voor haar jongen. De eerste 2,5 jaar hangt het jong aan de moeder. Daarna blijft deze bij de moeder in de buurt om alle vaardigheden te leren zoals het zoeken van voedsel en het bouwen van nesten om in te overnachten. Iedere nacht wordt er een nieuw nest gemaakt van takken en bladeren, meestal met een groot blad om onder te schuilen tegen de regen.

Mannetjes orang-oetans leven solitair, vrouwtjes soms in kleine groepen met hun jongen. Mannetjes hebben een groot territorium, dat overlapt wordt door meerdere kleinere territoria van de vrouwtjes. Orang-oetans verblijven het grootste gedeelte (90%) van hun leven in de bomen. Ze verplaatsen zich meestal al slingerend van tak naar tak.

Aantallen in het wild

Het aantal orang-oetans is de afgelopen decennia dramatisch gedaald, waardoor ze nu op de rode lijst van bedreigde diersoorten van de IUCN staan. Ze vallen in de groep kritisch met uitsterven bedreigd. Geschat wordt dat er nog 12.000 tot 15.000 Borneose orang-oetans zijn. Van de Sumatraanse orang-oetan zijn er nog ongeveer 9.000. Dit aantal daalt met 1.000 per jaar! Er zijn schattingen die ervan uitgaan de orang-oetan binnen 5 a 10 jaar niet meer in het wild zal voorkomen.